Zikavirus: nog een virus dankzij de Tijgermug

zikavirus

Negen van de tien keer is een muggenbeet niet meer dan een bultje dat een tijdje hinderlijk blijft jeuken. Vervelender wordt het als de mug die je gestoken heeft iets bij zich draagt waar je ziek van wordt. Veelal is dat een virus waarvan Malaria één van de meest bekende is. Maar sinds kort kunnen we daar een heel naar virus aan toevoegen. Het Zikavirus. Met name de afgelopen maanden heeft het virus, dat voorheen redelijk onschuldig leek, de kop opgestoken en is vanuit Zuid-Amerika al onderweg naar Europa.

Het Zikavirus

Het Zikavirus wordt overgebracht door de Aedes-mug, beter bekend als de Tijgermug en kan de Zikakoorts veroorzaken. Deze koorts ontstaat meestal tussen drie tot twaalf dagen na de beet van een mug die het virus met zich meedraagt. Niet iedereen die gebeten wordt krijgt overigens de ziekteverschijnselen. Bij slechts één op de vier mensen ontwikkelen zich klachten en daar herstellen de meeste mensen binnen een week weer van.

Symptomen Zikavirus

In de eerste twee weken is het redelijk goed aan te tonen dat er sprake is van Zikakoorts. Het virus bevindt zich dan nog in het bloed en dat geeft daar een duidelijk beeld. Daarna wordt het lastiger om de juiste diagnose te stellen. De antistoffen die het lichaam heeft aangemaakt kunnen namelijk ook andere virale oorzaken hebben waardoor er niet direct aan het Zikavirus wordt gedacht. Het is dus zaak om snel naar een arts te gaan zodra er symptomen van de Zikakoorts zich voordoen, zodat deze zo snel mogelijk een diagnose kan stellen. De symptomen die zich mogelijk voordoen zijn:

  • een acute, maar niet al te hoge koorts
  • hoofdpijn
  • ontsteking van het oogbindvlies (gaat niet gepaard met ettervorming)
  • gevoelloosheid
  • pijn in spieren en gewrichten (kan met zwellingen gepaard gaan)
  • huiduitslag
  • gebrek aan eetlust, pijn in de buik, overgeven en diarree

Guillian-Barré Syndroom

Volgens experts loopt iedereen die het virus bij zich draagt de kans op het Guillian-Barré Syndroom (GBS). Dit is een aandoening die er voor zorgt dat de spieren onvoldoende of niet meer functioneren. Het tast de gevoels- en bewegingszenuwen aan. Gevoelszenuwen zijn verantwoordelijk om de de omgevingssignalen aan de hersenen door te geven. Dit is informatie zoals warmte, kou of pijn. Bewegingszenuwen geven de spieren het signaal om te bewegen.

De symptomen doen zich vaak snel voor en nemen in rap tempo in ernst toe. Handen en voeten kunnen gaan tintelen wat over kan gaan in een ‘slapend’ gevoel. Als de bewegingszenuwen worden aangetast krijgt de patiënt te maken met verkrampte of zwakke spieren en zelfs met verlammingsverschijnselen. Doorgaans beginnen de verlammingsverschijnselen in de onderste ledematen en slaan dan via de armen door naar de aangezicht spieren en de spieren die verantwoordelijk zijn voor de ademhaling. Dit is ook de reden dat iemand bij wie GBS wordt geconstateerd direct op de Intensive Care-afdeling wordt opgenomen. Omdat het niet is te voorspellen hoe het verloop van de ziekte zal zijn, is het belangrijk dat de ademhaling, maar andere vitale lichaamsfuncties onder controle gehouden worden. Daarbij is 25% van de patiënten in deze periode afhankelijk van kunstmatige voeding.

Het kritieke punt van de ziekte ligt ongeveer op vier weken. Daarna kan de patiënt zijn spieren na een lang revalidatieprogramma weer leren gebruiken.

Microcefalie

Pas in november 2015 kwamen er na een uitbraak van het Zikavirus in Zuid-Amerika, aanwijzingen dat het virus mogelijk schadelijk kan zijn voor het ongeboren kind. Vrouwen die in de eerste drie maanden van de zwangerschap de Zikakoorts opdoen, lopen de kans om het virus aan het ongeboren kind over te dragen. Hierdoor loopt het kindje de kans op Microcefalie. Dit is een aandoening van het centrale zenuwstelsel waarbij de omvang van de schedel te klein blijft en waardoor de hersenen niet in staat zijn om zich volledig te ontwikkelen. Het kindje zal waarschijnlijk met een verstandelijke handicap geboren worden en kans hebben op motorische beperkingen.

Uitbraak 2015

In mei 2015 ontstond in Brazilië een uitbraak van Zikavirus welke zich redelijk snel over delen van Zuid-Amerika heeft verspreid. Met name zwangere vrouwen werd afgeraden om op reis te gaan naar de risicogebieden. Omdat wereldwijd mensen reizen en mensen het virus daardoor met zich mee kunnen dragen is men er alert op of het virus ook naar Europa komt. De tijgermug, die in staat is om het virus over te dragen, voelt zich al een jaar of tien thuis in met name Zuid-Europa en schuift langzaam op naar het noorden. De combinatie van een virus, mensen die hier gevoelig voor zijn en een mug die het virus kan overdragen, maakt een uitbraak heel goed mogelijk.

De oplossing

Er is op dit moment geen gerichte behandeling voor virussen die de Zikakoorts kunnen veroorzaken. Het ontwikkelen van een vaccin duurt jaren en kan, als er haast gemaakt wordt, pas na een jaar of twee op de markt verschijnen. Het is dus belangrijk om vooral preventief te werk te gaan. De tijgermug bijt hoofdzakelijk overdag. Het is dus belangrijk om in de risicogebieden nauwgezette anti-muggenmaatregelen te nemen. Draag dus zoveel mogelijk bedekkende kleding, smeer de huid goed in met DEET en zorg voor horren, muggengordijnen en klamboes zodat muggen in huis en slaapkamer zo min mogelijk kans krijgen.

Deel een reactie